به گزارش رهیاب نیوز: آب به عنوان مهم ترین نیاز حیات بشر، امروزه نه تنها در عرصه زیست موجودات زنده نقش اصلی را دارد، بلكه به عنوان عاملی حیاتی در تعاملات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایفای نقش می كند. تحقیقات و پژوهش های مربوط به حوزه آب از جمله اكتشاف، استخراج و بهره برداری، نگهداری، بهداشت و انتقال آب از مهم ترین دغدغه های علمی روز دنیا هستند.در سالهای اخیر رشد جمعیت و توسعه صنعتی همراه آن و استفاده از كودهای مختلف در كشاورزی باعث شده كه آب های زیرزمینی هر روزه با مواد شیمیایی جدیدی آلوده شوند و به مرور زمان از كیفیت آنها كاسته شود.

مدیركل بحران استانداری خوزستان اظهار كرد: مشكل بحران آب از بحث خشكسالی و كمبود آب از سال 81 و 82 پیش بینی ها شروع شد. ضمن اینكه در خوزستان تنها در سال 87 افزایش بارندگی داشتیم و بعد سیر نزولی بود. سال زراعی 93 ـ 94 در استان خوزستان 34 درصد كاهش نسبت به سال نرمال داشتیم. در تمام شهرستان ها هم آمار گرفتیم؛ مثلا در ماهشهر 52 درصد و در آبادان 51 كاهش بارندگی نسبت به سال نرمال داشته و وضعیت حادی بوده است.

هاشم بالدی افزود: امسال وضعیت بارندگی در ماهشهر نسبت به سال گذشته 50 درصد، شادگان 56 درصد و شوش هم 58 درصد كاهش داشته اند. امسال به صورت كلی در اكثر استان ها نسبت بارش كاهش داشته و بحث خشكسالی كشوری است.

وی تصریح كرد: بارندگی در استان خوزستان، امسال 65 درصد نسبت به سال زراعی گذشته كاهش داشته است. البته این نكته نباید فراموش شود كه اكثر استان ها دچار خشكسالی و كاهش بارندگی شده اند.

وجود پنج رودخانه جاری در خوزستان

مدیركل بحران استانداری خوزستان بیان كرد: استان ما پنج رودخانه جاری دارد و از نظر آب های جاری و رودخانه رتبه یك كشور را دارد. مدیریت بحران خوزستان در این گونه موضوع ها ورود پیدا كرده تا بلكه بتوانیم مقداری از مشكلات موجود استان در حوزه كمبود آب را با انجام كارهای علمی كاهش دهد.



بالدی ادامه داد: جلسات مختلفی را برای برگزاری یك سمینار در دانشگاه شهید چمران اهواز برگزار كرده و پیشنهاد دادیم تا مشكلات كیفی و كمی آب، معضلات سرشاخه ها، پساب های هدایت شده به رودخانه و عدم توجه به پدافند غیرعامل به عنوان محورهای اصلی سمینار در نظر گرفته شوند. توسعه پایدار با نگاه به مدیریت رودخانه نیز از دیگر محورهای پیشنهادی ما بود چون توسعه های صنعت و كشاورزی در خوزستان باید با نگاه مدیریتی به منابع آبی باشد.

وی عنوان كرد: برای زمین های كشاورزی حوزه رودخانه دز و كارون، كشت بدون محدودیت را با مدیریت صحیح منابع آبی اعلام كردیم تا كشاورزان در بحث استفاده از آب ورود پیدا كرده و با استفاده های بهینه به كار خود ادامه دهند.

نبود فرهنگ مصرف آب كشاورزی

مدیركل بحران استانداری خوزستان یادآور شد: متأسفانه حلقه مفقوده این استان در بخش كشاورزی بحث فرهنگ سازی نحوه استفاده از آب است. به نظر من كشاورزان باید فرهنگ استفاده از آب و مشكلات كمبود آب استان را دانسته و خودشان برای استفاده بهینه آب در كشاورزی پیش قدم شوند. اگر كشاورزان خودشان پیش قدم شده و آگاه سازی شوند قطعا شاهد پیشرفت های بسیار خوبی در این حوزه خواهیم بود.

بالدی اضافه كرد: برای رودخانه های مارون، زهره هندیجان و كرخه هم جلساتی تشكیل داده و درخواست رهاسازی آب از سدهای سیمره و كوثر را به وزارت نیرو داده ایم. مقررشده تا در جلسات بعدی نتایج پیگیری های این تقاضا را احصاء كرده و در صورت موافقت وزارت نیرو، جهاد كشاورزی استان هم باید نسبت به استفاده آبیاری های صحیح برای كشاورزان اقدام كند. اگر هم با این درخواست موافقت نشد كه باید شاهد ممنوعیت كشت باشیم.

وی در پاسخ به این سؤال كه آینده خوزستان با ادامه این روند چگونه خواهد بود، گفت: با این روندی كه اكنون در حال طی شدن است و همچنین پیش بینی شده كه سال آینده هم وضعیت بارندگی بهتر از امسال نخواهد بود به نظر من آینده استان مواجهه با تنش و بحران آب خواهد بود.

مدیركل بحران استانداری خوزستان گفت: امسال از 31 استان، 27 استان كاهش بارندگی داشتند. از كل كشور كه حدود 17 و هشت دهم درصد كاهش بارندگی داشتیم سهم استان 33 و هشت دهم بوده یعنی بالاتر از میانگین كشوری شاهد كاهش بارندگی بوده ایم.

بالدی عنوان كرد: برای استان باید برنامه ریزی جامعی داشته باشیم كه شامل بحث شبكه های آبیاری سازمان آب و برق كه باید تعریف شده و كنترل شده باشد و همچنین در ارتباط با مدیریت كشت یا نوع الگوی كشت هم باید روشی انتخاب شود كه از نظر مصرف آب كمتر بوده و در عین حال سودآوری بیشتری باشد.

تغییر الگوی كشت

وی با اشاره به اینكه باید برای نگهداری باغات دائمی باید برنامه ریزی شود، گفت: یكی از مواردی كه در جلسه وضعیت آب كشاورزی داشتیم این بود كه سازمان آب و برق باید طرح جامع مدیریت آب و سازمان جهاد كشاورزی نیز باید طرحی برای الگوی كشت را تعریف كنند.

مدیركل بحران استانداری خوزستان یادآور شد: یكی از برنامه های در دست اقدام استانداری خوزستان، بحث جلوگیری از انتقال آب بیش از حد از سرشاخه های رودخانه های خوزستان است. البته وزیر نیرو در آخرین سفر خود به خوزستان اعلام كرد كه هیچ برداشتی از سرشاخه ها به غیر از برای آب شرب نداشته ایم.



بالدی تأكید كرد: از مرداد 92 تا اكنون هیچ گونه آبی منتقل نشده و برنامه های انتقال هم لغو شده است. حتی بحث احداث سدهای معشوره لرستان یا سد چمشیر بوشهر همه متوقف شده اند.

طرح آب رسانی غدیر طبق پیش بینی پیش نمی رود

وی تصریح كرد: برای كیفیت آب شرب در خوزستان و تصفیه آن طرح آب رسانی غدیر تعریف شد كه متأسفانه وضعیت بهره برداری از این طرح طبق برنامه پیش نمی رود. البته خوزستانی ها باید به این نكته توجه داشته باشند كه از آبی كه در حال حاضر دارند باید به صورت بهینه مصرف كنند. همچنین باید برنامه ریزی های لازم انجام شود تا پساب های شهری و كشاورزی نباید وارد رودخانه شود.

مدیركل بحران استانداری خوزستان بیان كرد: پیگیری هایی انجام دادیم تا كلیه پساب ها و فاضلاب های بیمارستان های استان از رودخانه ها جدا شود كه خوشبختانه این اقدامات به نتیجه رسیده و در حال حاضر پساب و فاضلاب هیچ بیمارستانی در خوزستان به رودخانه ها سرازیر نمی شود. بحث جمع آوری فاضلاب های شهری در چند نقطه اهواز را نیز در دستور كار قرار داده ایم.

بالدی ادامه داد: در حال تلاش برای مهیاكردن تأسیسات ایستگاه های تصفیه خانه شرق اهواز هستیم تا هر چه سریع تر آن را راه اندازی كنیم. با راه اندازی این تصفیه خانه تمام فاضلاب های شرق جمع آوری شده و آب تصفیه شده آن هم می تواند در مصارف دیگر استفاده شود. برای راه اندازی این ایستگاه نیاز به تأمین اعتبار برای خرید تجهیزات هستیم.

وی یادآور شد: در غرب اهواز هم دو نقطه داریم كه باید مشكل آنها توسط آبفا حل شود. زه آب شیلات و كشاورزی باید طوری برنامه ریزی شود كه زه آب شیلات را برای كشاورزی استفاده كنند چون كود هم دارد.

شوری بالای آب در آبادان و خرمشهر

مدیركل بحران استانداری خوزستان در ارتباط با كیفیت آب شرب در خوزستان گفت: هم اكنون در شمال استان كیفیت آب شرب تا حدودی خوب است به جز دو منطقه در دهدز كه نیاز به ساماندهی شبكه آب و فاضلاب دارند. در جنوب استان شهرهایی مثل آبادان و خرمشهر با بحث شوری آب و ای. سی بالا مواجه هستند كه باید برای آنها چاره ای اندیشید. متأسفانه بحث كمبود اعتبار در استان برای مسئله آب و فاضلاب بسیار شدید است.

بالدی در پاسخ به این سؤال كه چرا برخی از شهرهای استان مثل مسجدسلیمان یا برخی از روستاها قطعی آب مكرر هست، گفت: مسجدسلیمان بحث ایرادات شبكه آب رسانی را دارد به این صورت كه شبكه های موجود در شهر توانایی انجام كار به صورت 24 ساعته را ندارند. در ارتباط با روستاها هم باید گفت به عنوان مثال وقتی 20 روستا با هم به یك شبكه پمپاژ آب وصل هستند قطعا هنگام آب رسانی به صورت یكجا برای 20 روستا آب دچار افت فشار می شود.

هدر رفت بالای آب در خوزستان

معاون درآمد و امور مشتركان آبفا خوزستان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار كرد: در مورد موضوع افت فشار باید گفت خوزستان یكی از استان هایی است كه هدر رفت آب در آن بالا بوده و یكی از دلایل این هدر رفت هم جنس زمین و شوره زار بودن آن است.



محسن درفشان افزود: مصرف آب وقتی بالا برود، قطعا آب ورودی به ایستگاه های پمپاژ كاهش پیدا می كند و این فشار زیادی كه از طریق شبكه به پمپاژ وارد می شود باعث كاهش افت فشار آب می شود.

وی تصریح كرد: بسیاری از شبكه های انتقال آب فرسوده بوده و به این دلیل هنگام انتقال آب، چون لوله ها دچار شكستگی می شوند مشتركان در نهایت با قطعی موقت و در برخی مواقع مقطعی آب تا هنگام انجام كامل تعمیرات مواجه می شوند. انجام تعمیرات و ساماندهی شبكه های انتقال آب نیاز به اعتبارات خاصی دارند كه در صورت تأمین اعتبار اقدامات لازم را انجام می دهیم.

معاون درآمد و امور مشتركان آبفا خوزستان بیان كرد: در استان خوزستان، 55 درصد برداشت ما و تصفیه آبی كه به مردم ارائه می شود از طریق رودخانه های سطحی است. هر چه كه سطح رودخانه ها كاهش پیدا كند طبیعتا كیفیت آب را هم تحت تأثیر قرار می دهد.

مشكل وجود میكروب در آب نداریم

درفشان ادامه داد: متأسفانه در حال حاضر شاهد كاهش سطح رودخانه های استان هستیم و این كاهش بر كیفیت آب تأثیر مستقیم دارد. البته نباید این نكته را فراموش كرد كه در كل استان مشكل میكروبی در آب شرب نداریم.

وی عنوان كرد: كاهش آورد رودخانه بیشتر بر مسائلی چون شوری آب، (EC)، كدورت، رنگ و روی آب تأثیر می گذارد ولی با توجه به مواد گندزدایی كه در تصفیه خانه ها به آب تزریق می شود خوشبختانه میكروب های موجود در آن از بین می روند.

درفشان اضافه كرد: طرح غدیر یكی از پروژه هایی است كه وزارت نیرو اهتمام ویژه ای نسبت به آن داشته و در دستور كار قرار دارد. با اجرای این طرح شرایط آب آشامیدنی در خوزستان از بد به خوب تغییر كرده و با بهره برداری نهایی آن قطعا به شرایط عالی خواهیم رسید.

وی در پایان یادآور شد: اگر طرح آب رسانی غدیر اجرا نمی شد باید در شهرهای اهواز، شادگان، آبادان، خرمشهر و دشت آزادگان با آبی دارای شش تا هفت هزار (EC) روبرو می بودیم. اما اكنون وضعیت آب شهرهای آبادان و خرمشهر بسیار بهبود پیدا كرده است

توزیع كلر بین روستائیان

سرپرست مركز بهداشت خوزستان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار كرد: بهداشت آب شرب را از نظر میكروبی و كلر بررسی كرده و خوشبختانه هیچ گونه آب میكروبی در اهواز و سایر شهرهای استان نداریم. میزان كلر آب در مناطق شهری در حد هشت دهم تا یك (پی. پی. ام) است.

شكرالله سلمان زاده افزود: در بعضی از مناطق روستایی هم كلرزدایی آب شرب به اندازه استاندارد انجام نمی شود اقدام به توزیع كلر مادر میان اهالی روستا كرده و آموزش های لازم را نیز به آنها ارائه می دهیم.

وی تصریح كرد: سختی آب در خوزستان بالا بوده و مردم رغبت نمی كنند كه از آب لوله كشی استفاده كنند. وقتی سختی آب بالا باشد یعنی آن آب شور خواهد بود. وقتی میزان نمك در آب آشامیدنی بالا باشد طبیعتا برای كلیه مضراتی داشته و فشار خون را هم برای مصرف كننده به دنبال دارد. وجود نمك در آب شرب باعث رسوب كلسیم و فسفر در كلیه شده و در نهایت ایجاد سنگ كلیه می كند.

سلمان زاده بیان كرد: اگر مردم آب شیرین را از كارخانه ها خریداری كنند مشكلی نداریم چون كلرزدایی در این كارخانه ها به خوبی انجام می شود. عمده مشكلات موجود از آنجایی شروع می شود كه مردم آب شیرین را از دوره گردها تهیه می كنند و متأسفانه میزان كلر آبی كه توسط این افراد به فروش می رسد صفر است.

وی در پایان گفت: دوره گردهایی كه اقدام به فروش آب شیرین می كنند را ساماندهی كرد و قرار است تا آموزش های لازم را به آنها ارائه كنیم. همچنین بعد از ارائه آموزش كلر مادر را در اختیارشان می گذاریم تا آب های شیرینی كه قرار است به مردم بفروشند را كلرزدایی كنند.

علل آلودگی آب خوزستان

همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار كرد: رودخانه ها باید به لحاظ استانداردهای محیط زیست از جمله نیترات، فسفات، (COB) و (BOD) استانداردهای لازم را داشته باشند ولی وقتی این استانداردها افزایش پیدا كند قطعا موجب ایجاد آلایندگی هایی در رودخانه می شود.

ابراهیم رجب زاده افزود: ورود پساب های كشاورزی، شهری و شیلات و حتی گاومیش هایی كه در آب است قطعا آلایندگی هایی را برای رودخانه به دنبال خواهد داشت. متأسفانه در حال حاضر میزان كولیفور در رودخانه كارون بالا است.



وی در ارتباط با كیفیت آب شرب خوزستان گفت: خوشبختانه تصفیه خانه ها در این استان فعال بوده و به جز بالا بودن میزان سختی آب و هدایت الكتریكی هیچ مشكلی در سایر پارامترهای كیفیت آب نداریم. در حقیقت تمام پارامترهای كیفیت آب در تصفیه خانه ها رعایت شده و خوشبختانه كیفیت آب شرب خوب است

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر عنوان كرد: كاهش دبی آب كه ناشی از كمبود حق آبه رودخانه است و همچنین كاهش بارندگی ها از جمله عوامل علت افزایش شوری آب هستند. البته بیشترین عاملی كه باعث شوری آب رودخانه كارون شده است كوه های نمكی سد گتوند است كه به سمت آن جاری می شود.

مرگ رودخانه كارون به علت نمك

رجب زاده تأكید كرد: اگر قرار است آب شور گتوند به تدریج وارد كارون شود این رودخانه به تدریج می میرد. باید تونل هایی احداث شده و این نمك ها مستقیم به خلیج فارس هدایت كنند تا حتی وارد مصب های رودخانه ها هم نشود. در حال حاضر این كار را انجام نداده اند چون هزینه بالایی دارد.

وی یادآور شد: باید بدانند كه در صورت ادامه روند ورود نمك به رودخانه كارون و افزایش شوری آب آن وقت تا دو یا سه سال دیگر این رودخانه حیات خود را از دست داده و شوری آن را نمی توان تا 100 سال آینده هم جبران پیدا كرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر ادامه داد: شوری آب در رودخانه باید بین یك تا دو درصد بوده و وقتی لب شوری باشد تا 9 تا 10 میلی گرم باشد. آب دریا نهایتا باید تا 30 میلی گرم باشد ولی میزان شوری آبی كه از سد گتوند به سمت كارون هدایت می شود حدود 150 میلی گرم بوده و این مسئله فاجعه است.