معاون برنامه ریزی و بهبود مدیریت آبفا خوزستان گفت : در راستای سیاستهای اقتصاد مقاومتی طراحی و اجرای شبكه جمع آوری فاضلاب در استان به كمك روش های نوین و مقرون به صرفه در دستور كار آبفا خوزستان قرار گرفته است كه استفاده از نرم افزار طراحی و بهینه سازی شبكه جمع آوری فاضلاب به كمك الگوریتم های رایانه ای (ASDM) از جمله این روشها است.

امیر امیدی در گفتگو با روابط عمومی آبفا خوزستان، با بیان اینكه طرح و اجرای شبكه های جمع آوری و دفع فاضلاب به عنوان یكی از فاكتورهای حیاتی در حفظ محیط زیست، سلامت و بهداشت عمومی مردم درسطح شهرها و روستاها محسوب می شود، اظهار نمود : توسعه و بهره برداری از سیستم های جمع آوری فاضلاب هزینه های هنگفتی را به سازمان های آب و فاضلاب و ارگان های ذی ربط تحمیل می نماید. لذا توجه به اقتصاد طرح در كنار جنبه های فنی آن، ضرورت توسعه مدل های بهینه سازی ریاضی مناسب جهت طراحی اقتصادی شبكه ها را بیش ازپیش مهم می سازد.

وی افزود : در این راستا به منظور بررسی و ارزیابی عملكرد نرم افزار(ASDM)، شبكه جمع آوری فاضلاب شهرهای هندیجان، شاوور و سالند به وسیله این نرم افزار مورد طراحی و بهینه سازی قرار گرفت كه نتایج حاصله حاكی از عملكرد چشمگیر نرم افزار در جهت كاهش هزینه های ساخت، بهره برداری و تأمین انرژی، تأمین كلیه قیود و ضوابط فنی، اجرایی و آیین نامه ای و همچنین تسهیل روند شبیه سازی و طراحی شبكه و امكان بررسی هزاران طرح به طورمؤثر طی روند بهینه سازی را نشان می دهد.

دكتر سامان طراح و مجری این نرم افزار در كارگاهی كه به منظور بررسی و ارزیابی عملكرد نرم افزاریادشده در ستاد شركت آبفا خوزستان برگزار شده بود گفت : طراحی شبكه های جمع آوری فاضلاب شامل حل دو مسئله متوالی است كه به ترتیب عبارت اند از 1- طراحی جانمایی لوله های شبكه (شیب بندی گراف شبكه) و 2- محاسبات هیدرولیكی اجزای شبكه شامل قطر و شیب لوله ها، تعداد، موقعیت و مشخصات ایستگاه های پمپاژ كه در مناطق با شیب كم دو مسئله نامبرده شدیداً با یكدیگر مرتبط اند و جهت 

بهینه سازی اقتصادی سیستم لازم است كه به حل همزمان هر دو پرداخت.

وی تصریح نمود : از منظر ریاضی مسئله جانمایی لوله های شبكه در حوزه ریاضیات گسسته و نظریه گراف ها قرار می گیرد. جهت حل این مسئله الگوریتمی تحت عنوان درخت فراگیر در حال رشد توسعه داده شد. با استفاده از این الگوریتم گراف درختوار و جهت دار شبكه به صورت سازگار شونده از یك گراف حلقوی و بدون جهت (تحت عنوان گراف پایه) استخراج می شود. در روش مورد استفاده كلیه معیارها و قیود طراحی جانمایی لوله های شبكه فاضلاب به طور خودكار طی طراحی شبكه تأمین می شوند كه پس از طراحی جانمایی لوله ها، از یك مدل بدون شرط جهت طراحی هیدرولیكی اجزاء شبكه شامل قطر و شیب لوله ها و همچنین مشخصات ایستگاه های پمپاژ استفاده می شود. در این روش نیز كلیه قیود هیدرولیكی و فنی طی فرآیند طراحی به طور خودكار تأمین می شوند.

بهینه سازی دكتر سامان در ادامه توضیح داد : روش های معرفی شده در قالب یك مدل تحلیل - طراحی یكپارچه به صورت یك نرم افزار محاسباتی آماده شده اند. در زیر مدل اول، متغیرهای تصمیم گیری عبارت اند از شماره لوله ها و آدم روهایی كه فرایند برش گراف پایه و تولید شبكه فاضلاب در آن ها انجام می شود و در زیر مدل دوم، متغیرهای تصمیم گیری عبارت اند از قطر و شیب لوله ها و مشخصات ایستگاه های پمپاژ در شبكه تولیدشده در مرحله قبل.جهت بهینه سازی اقتصادی شبكه یك تابع هزینه چند ضابطه ای بر اساس فهارس بها تهیه و به مدل افزوده شده است. جهت دست یابی به یك طرح اقتصادی با در نظر گرفتن كلیه قیود طراحی شبكه های جمع آوری فاضلاب لازم است تا تابع هزینه با متغیرهای تصمیم گیری یادشده كمینه گردد. به این منظور از یك روش بهینه سازی فراكاوشی مانند الگوریتم ژنتیك یا جستجوی تابو در این تحقیق استفاده شده است.

دستاوردها درنهایت مبانی معرفی شده در قسمت های پیشین به منظور طراحی و بهینه سازی شبكه های فاضلاب، در قالب نرم افزاری كاربردی با عنوان ASDM تهیه شد كه به منظور ارزیابی عملكرد نرم افزاریادشده، شبكه جمع آوری فاضلاب شهرهای هندیجان، شاوور و سالند به وسیله این نرم افزار مورد طراحی و بهینه سازی قرار گرفت. نتایج حاصله حاكی از عملكرد چشمگیر نرم افزار در جهت كاهش هزینه های ساخت، بهره برداری و تأمین انرژی، تأمین كلیه قیود و ضوابط فنی، اجرایی و آیین نامه ای و همچنین تسهیل روند شبیه سازی و طراحی شبكه و بررسی هزاران طرح به طورمؤثر طی روند بهینه سازی را امكان پذیر می سازد.