امروزه تغییر اقلیم، خشكسالی های پی درپی، افزایش جمعیت، توسعه شهرها و كشاورزی موجب شده اكثر مناطق كشور با مشكل كمبود آب مواجه باشند.

مشكل كم آبی و تأمین آب چنانچه روند افزایش جمعیت شهرها همچنان ادامه داشته باشد، به انفجار اجتماعی منجر می شود، بنابراین مدیران و مسئولان كشوری باید ترتیبی اتخاذ كنند كه جمعیت شهرها بر اساس امكانات طبیعی آن ها از جمله آب افزایش پیدا كنند و به جای حفر پیاپی چاه ها و استحصال آب های زیرزمینی كه در شرایط تجدیدشوندگی قرار ندارند، باید به گونه ای برنامه ریزی كرد كه ضمن تأمین آب موردنیاز شهروندان به منابع محدود آب نیز فشار كمتری وارد آید و به اصطلاح باید در این عرصه دست به عصا حركت كرد.

بر این اساس میزگردی با عنوان "بررسی مسائل آب استان" در دفتر خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه ایلام، با حضور متولیان آب و دانشگاهیان و صاحب ‎نظران این رشته برگزار شد.

«ذوالفقار مهدی زاده» مدیرعامل شركت آب منطقه ای ایلام در میزگرد بررسی مسائل آب استان اظهار كرد: سیاست جدید وزارت نیرو در حوزه آب تغییر رویكرد از مدیریت عرضه به مدیریت تقاضا، ارتقاء بهره وری و بهره برداری بهینه از زیر ساخت های ایجاد شده در سنوات اخیر است. در دهه های گذشته به دلایل مختلف تمركز وزارت نیرو در حوضه آب بر طرح های توسعه ای بوده كه ممكن است با رویكرد جدید وزارت نیرو در بسیاری از طرح های اجرایی و مطالعاتی بازنگری و یا تغییر اهداف صورت پذیرد.

وی افزود: ضمن اینكه نگرش بخشی و استانی به مقوله آب طی سال های اخیر خسارات جبران ناپذیری را به منابع آب سطحی و زیرزمینی در كل كشور و علی الخصوص در حوضه های آبریز مشترك بین استانی وارد كرده و وزارت نیرو با تدوین و طراحی مدیریت یكپارچه منابع آب و تاسیس دفاتر حوزه ای در سطح كشور مدیریت منابع آب ایران درصدد رفع این نقیصه و حركت در راستای مدیریت یكپارچه آب است.

مهدی زاده با بیان اینكه به دلیل موقعیت جغرافیایی استان ایلام رویكرد وزارت نیرو در استان باید كماكان توسعه ای باشد، گفت: بالغ بر 4000 میلیارد ریال اعتبار برای طرح های آبی استان در نظر گرفته شده و به دلیل محدودیت مالی و غیراقتصادی بودن برخی طرح ها ممكن است در اهداف یا احجام برخی از آنها تجدیدنظر صورت گیرد. هرچند طرح سامانه گرمسیری پتانسیل بسیار خوبی برای تأمین آب استان در مصارف شرب، كشاورزی و صنعت است زیرا پیش بینی می شود با اجرای این سامانه 640 میلیون مترمكعب آب در استان تامین گردد، این در حالی است كه با تكمیل سدهای دردست اجرا حدوداً 140 میلیون مترمكعب آب تنظیم می گردد.

سد "سیكان" متوقف می شود

مدیرعامل شركت آب منطقه ای ایلام گفت: حدوداً 26 درصد از مساحت استان در حوزه كرخه قرار داشته و به دلیل وضعیت نامناسب آورد رودخانه سیمره ناشی از خشكسالی های اخیر و برداشت های بی رویه در بالادست متاسفانه اجرای طرح های توسعه منابع آب استان در این حوزه مانند سد "چناره" و "سیكان" با اما و اگر مواجه شده، به نحوی كه در حال حاضر سد سیكان به دلیل نداشتن مجوز تخصیص آب و اعتبارات محدود عملاً متوقف بوده و احتمال می رود اهداف اولیه سد چناره كه تنظیم آب 112 میلیون مترمكعب برای مصارف شرب و كشاورزی بوده مورد بازنگری قرار گیرد و به رقم حدود 60 میلیون متر مكعب آب كاهش یابد.

مهدی زاده با بیان اینكه تعدد سدها و طرح های توسعه منابع آب و محدودیت اعتبارات و منابع مالی باعث طولانی شدن اجرای سدها شده است، تصریح كرد: با گشایش اعتباری كه اخیراً از محل صندوق توسعه ملی ایجاد شده پیش بینی می شود، بسیاری از طرح های تامین آب استان حداكثر در دوره زمانی 4 ساله آتی به بهره برداری برسند كه به عنوان نمونه با بهره برداری از سامانه گرمسیری در استان حداقل 26 هزار هكتار از اراضی مستعد آبی ایجاد شده و آب مورد نیاز شرب و صنعت به میزان بیش از 100 میلیون مترمكعب تامین می گردد.

وی تأكید كرد: بیش از 90 درصد آب استان و كشور به بخش كشاورزی اختصاص یافته كه به دلیل راندمان پایین درصد زیادی از این منابع به هدر می رود، به عنوان مثال برای تولید یك كیلوگرم گندم در استان بیش از 2 هزار كیلوگرم (لیتر) آب مصرف می گردد و لازم است سازمان جهاد كشاورزی با جرای طرح های نوین آبیاری، بازنگری و تغییر الگوی كشت و فعالیت های ترویجی و آموزشی در بالابردن راندمان منابع آبی فعال تر گردد.



دیر به فكر نجات آب افتادیم

در ادامه میزگرد «عبدالرضا بازدار» رییس سازمان جهاد كشاورزی استان ایلام اظهار كرد: در دنیا دو رویكرد اساسی آب و مسائل زیست محیطی مورد توجه قرار گرفته شده كه در واقع بازگشت به عقب است، زیرا در گذشته در بخش های مختلف آب اقدامات لازم به منظور استفاده صحیح و كارآمد از آن شكل نگرفته است.

وی با بیان اینكه امروزه جنگ آب خیلی بیشتر از جنگ جغرافیایی است و در كشورها برنامه ریزی های خاصی برای نجات آب شكل می گیرد، تصریح كرد: در این كشورها موضوع به خوبی مدیریت می شود و دنبال تولید كالاهایی هستند كه نیاز آبی دارند و مدیریت منابع آب و به خصوص آب مجازی با ادبیات خاصی به طور جد دنبال می شود. قطعاً كشور ما هم از این موضوع مستثنی نیست و در خیلی از زمینه ها هرچند دیر اما كارهایی آغاز شده و نیازمند توجه بیشتر به مقوله آب برای مدیریت آن هستیم.

رییس سازمان جهاد كشاورزی استان ایلام گفت: در استان 600 هزار هكتار اراضی مستعد وجود دارد كه ارزش تولید دارند و از این مقدار 340 هزار هكتار مورد بهره برداری قرار می گیرد و از این مقدار نیز 72 هزار و 500 هكتار آن آبی و مابقی را اراضی دیم تشكیل می دهد.

بازدار با بیان اینكه آب مورد نیاز این اراضی از چاه ها و شبكه های مخزنی تهیه می شود، افزود: 21 هزار هكتار از اراضی آبی به سیستم های تحت فشار 10 هزار هكتار نیز به سیستم های مدرن آبیاری مجهز هستند و مورد بهره برداری قرار می گیرند.

وی ادامه داد: در وزارت جهاد كشاورزی مدیریت حوزه آب با عنوان مدیریت جامع حوضه های آبخیز در این زمینه كار جدی می شود كه سازمان جنگل ها در این زمینه به جای پراكنده كاری با مطالعات جامع آبخیز از فرسایش جلوگیری و رواناب ها را مدیریت و سفره ها را تغذیه می كند.

كمتر از 90 درصد منابع آبی در كشاورزی صرف می شود

رییس سازمان جهاد كشاورزی ایلام در پاسخ به قسمتی از صحبت های مدیركل آب منطقه ای گفت: اینكه بیش از 90 درصد آب در بخش كشاورزی صرف می شود، درست نیست. چون در حد 90 درصد نیست و خیلی پایین تر است، هر چند در كشاورزی باید بحث امنیت غذایی مدنظر باشد و به هر نحوی باید این امنیت برای مردم یك كشور تأمین شود، هر چند هزینه های زیادی داشته باشد.

بازدار تصریح كرد: در كشوری زندگی می كنیم كه به خاطر شرایط جغرافیایی آن سه برابر میزان بارش تبخیر و تعرق داریم كه این میزان در مناطق جنوبی استان بیش از 10 برابر بارش است. بنابراین خودبه خود تولید در این مناطق با مصرف زیاد منابع آب همراه است، چون بالای 90 درصد آب كه گیاه جذب می كند، از طریق تبخیر و تعرق از دسترس خارج می شود، بنابراین سیستم مدیریت در زراعت این است كه تا آب مصرف نشود، تولید ایجاد نمی شود و خوشبختانه با اجرای سیستم های نوین آبیاری این میزان مصرف نیز كاهش یافته است.

وی تأكید كرد: در خیلی از مناطق مطالعات برای اجرای سیستم های تحت فشار انجام می دهیم، اما به دلیل شوری خاك و بافت سنگین آن مجبور می شویم آبیاری ثقلی انجام داد، زیرا خود به خود آبیاری ثقلی موجب شست و شوی املاح خاك می شود.

رییس سازمان جهادكشاورزی استان با بیان اینكه سعی داریم با اجرای سیستم های تحت فشار، افزایش تولید در واحد سطح انتقال آب با لوله به اراضی و دیگر اقدامات اصلاحی تولید را با مصرف آب كمتر بالا ببریم، تصریح كرد: در كشور از هرمترمكعب آّب مصرفی 800 كیلوگرم محصول كشاورزی تولید می شود، این در صورتی است كه در دنیا دو برابر ایران محصول تولید می شود. باید تلاش كنیم به ازای هر مترمكعب آب، تولید بیشتری داشته باشیم تا بازدهی بالایی داشته باشد و بتوانیم مصرف آب در بخش كشاورزی را توجیه كنیم.

بازدار گفت: 85 درصد اجرای عملیات آبیاری تحت فشار توسط دولت و 15 درصد توسط بهره بردار انجام می شود و امسال 30 میلیارد تومان اعتبار داریم كه اراضی كشاورزان متقاضی را بعد از انجام مطالعات به سیستم های تحت فشار و مدرن مجهز كنیم.

بخش عمده منابع آبی به توسعه باغبانی اختصاص می یابد

وی با بیان اینكه در بحث الگوی كشت بر روی مسائل باغبانی در استان اقدامات بسیاری انجام شده و بیشتر روی طرح های كوچك تأمین آب كار می كنیم، ادامه داد: این طرح ها علاوه بر اینكه بر روی سیستم هیدرولوژیكی منطقه تغییری ایجاد نمی كند، بهره برداری خوبی از آب می شود، چون بارش ها در استان كوتاه مدت است و وجود سدهای مخزنی گره گشا ست. در استان بر روی 15 ایستگاه كوچك تأمین آب از جمله پمپاژ رودخانه ای و سدهای مخزنی خاكی انجام شده و بخش عمده منابع آبی به توسعه باغبانی اختصاص می یابد.

رییس سازمان جهاد كشاورزی استان ایلام گفت: با توجه به شرایط توپوگرافی استان قسمت شمالی ایلام شرایط باغبانی را دارد كه در این مناطق بر روی توسعه باغبانی تمركز شده كه علاوه بر درآمدزایی و ایجاد اشتغال برای ساكنان این مناطق از ایجاد رواناب و فرسایش نیز جلوگیری خواهد شد.

بازدار به اقدامات بخش آبخیزداری در دشت های استان اشاره و تصریح كرد: با انجام سیستم های پخش سیلاب به تغذیه منابع آب زیرزمینی كمك كردیم، زیرا برداشت از منابع آب زیرزمینی استان زیاد است و تلاش كردیم با كنترل رواناب ها و هدایت به سفره های زیرزمینی بیلان منفی این منابع را كاهش دهیم.

وی با بیان اینكه در توسعه فضای سبز و جنگلكاری و بیابان زدایی اقدامات چشمگیری در استان انجام شده به گونه ای كه در بخش جنگل كاری رتبه اول كشور را داریم، ابراز امیدواری كرد: با مصرف آب كمتر و از ظرفیت های كشاورزی ایلام استفاده بهینه شود.

خشك قرنی نه خشكسالی!

به گزارش ایسنا «داراب بیرانوندی» مدیرعامل شركت آب و فاضلاب شهری استان در ادامه ی این میزگرد اظهار كرد: امروزه دیگر با پدیده خشكسالی مواجه نیستیم، بلكه می توان گفت با خشك قرنی به سبب سال های متمادی خشكسالی مواجهیم و ما با آگاهی كامل از این موضوع در بحث آب شرب كار خوبی را انجام دادیم و آن اینكه جزء 6 استان كشور هستیم و نقشه راه خود را كه منابع آب شرب و صنعت استان از كجا تهیه می شود را می دانیم.

وی با بیان اینكه منابع آب آبدانان از سد «گوراب»، دره شهر از سد «سیكان»، بدره از سد «سیمره»، ایلام از سامانه گرمسیری و سد «چناره»، مهران و دهلران از سامانه گرمسیری و سیروان و چرداول از سد «چناره» تأمین می شود، تصریح كرد: فرسودگی شبكه های آب رسانی یكی از معضلات استان در بخش آب شرب است، زیرا 25 درصد هدر رفت آب در شبكه ها داریم و تا وقتی در این زمینه سرمایه گذاری نكنیم، نمی توانیم از این منابع بهره مند شویم.

مدیرعامل آب و فاضلاب شهری تصریح كرد: دولت رویكرد مثبتی در بخش آب و تأمین آن دارد اعتبارات عمرانی 62 درصد نسبت به سال های قبل افزایش داشته و امسال تاكنون 80 درصد تخصیص گرفته ایم كه این خود نشان از توجه دولت به مقوله آب است.

بیرانوندی تأكید كرد: قیمت فروش آب در دنیا 3 دلار است و در استان ما با قیمت یك دهم دلار به دست مشترك می رسد. هدر رفت آب شرب در بخش صنعت زیاد است و صنایع برای تأمین آب خود باید به فكر منابع دیگری باشند، متأسفانه در فضای سبز نیز از آب شرب استفاده می شود و ازآنجایی كه ما داریم از پس انداز خود استفاده می كنیم و میلیون ها سال طول می كشد، یك مخزن زیرزمینی تشكیل شود، اما ما در 2 سال به دلیل عدم مدیریت مناسب آن را تخلیه می كنیم، درصورتی كه نمی توان حجم آب ازدست رفته را جایگزین كرد.

وی تأكید كرد: ما می گوییم مشترك یعنی اینكه مردم را در شریك خود می دانیم و مردم باید به عنوان یك شریك در استفاده درست و صرفه جویی از آب به ما كمك كنند، اما متأسفانه استفاده از انشعاب های غیرمجاز یكی از معضلات اساسی آب شرب استان است و این كار علاوه اینكه خلاف قانون است، عملی ناپسند و گناه و تضعیف حقوق دیگر مشتركین محسوب می شود و عین سرقت است كه از بی ارزش بودن آب در نگاه شهروندان حكایت دارد.

مدیرعامل آب و فاضلاب شهری به طرح بازیافت آب به عنوان طلای كثیف اشاره كرد و گفت: اولین پروژه B.O.T در غرب كشور در ایوان با اعتباری حدود 24 میلیاردی و با حضور سرمایه گذار خارجی كار اجرایی آن شروع شده و از مجموعه پروژه های قرارداد B.O.T وزارت نیرو است و اجرای آن نقشی مهم در صرفه جویی از آب خواهد داشت.

بیرانوند با بیان اینكه4 تصفیه خانه فاضلاب در استان داریم كه یكی در سرابله تا پایان سال آینده افتتاح می شود و تلاشمان این است كه آب دوباره به چرخه مصرف برگردد و نباید آب را به راحتی از دست داد، تصریح كرد: از 10 سال گذشته تا امسال هیچ منبع آبی به آب شهری اضافه نشده است و تا وقتی كه آب ارزان است و مردم احساس نكنند، آب ارزشمند است و آب با قیمت تمام شده هر لیتر 1127 تومان به دست مردم نرسد، مشكلات آب در بخش شرب كماكان ادامه دارد.

وی گفت: وقتی 90 درصد آب در كشاورزی مصرف می شود، درحالی كه در دنیا مصرف در این بخش كمتر است و درحالی كه سرانه مصرفی آب هر نفر در دنیا 580 و در ایران 1300 مترمكعب است، بدیهی است كه بحران آب داشته باشیم و تنها راه برطرف كردن این مشكل این است كه مانند دنیا در مقوله ی آموزش صرفه جویی و اسراف نكردن سرمایه گذاری كرد.



در بهره برداری از منابع آب دست به عصا حركت كنیم

دكتر «حاجی كریمی» عضو هیات علمی دانشگاه ایلام در این میزگرد گفت: یكی از بحث های مهم كه راحت از كنار آن رد می شویم منفی بودن بیلان آب زیرزمینی در كشور و استان است عمده بهره برداری ها برای كشاورزی از طریق آب های زیرزمینی صورت می گیرد و به سادگی نیز جایگزین نمی شود. برداشت ها و بهره برداری ها باید در قالب بیلان آب انجام گیرد، باید محاسبه شود منابع زیرزمینی چقدر تغذیه می شوند و باید به همان اندازه از این آب ها برداشت شود.

وی ادامه داد: در سطح دنیا تغییر اقلیم قابل مشاهده است، در منطقه دهلران در طی 20 سال گذشته دو درجه هوای منطقه اضافه شده و این یك چالش جدی است، كمبود منابع آب در آینده خیلی بیشتر از گذشته خواهد بود و از همین حالا باید برای بهره برداری از آب دست به عصا باشیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام با بیان اینكه در این رابطه كار مثبت جهاد كشاورزی استفاده از سیستم های تحت فشار است، ولی از طرف دیگر دوگانه و متضاد با این قضیه برخورد می كنیم، تصریح كرد: دشتی كه 20 لیتر در ثانیه آب دارد وقتی سیستم آبیاری در آن مكانیزه می شود، به 10 لیتر كاهش می یابد، ولی متأسفانه به جای اینكه 10لیتر باقیمانده در سفره های زیرزمینی تغذیه شود با 10 لیتر باقیمانده شروع به توسعه می كنند و دیگر قطره ای از این آب به سفره های زیرزمینی برنمی گردد.

كریمی تأكید كرد: دستگاه ها در این زمینه نباید جزیره ای عمل كنند، چون جهاد كشاورزی، آب و فاضلاب، حفاظت از محیط زیست ، آب منطقه ای ، منابع طبیعی و آب روستایی هركدام جدا از هم كار می كنند و هر كدام برای خود دنبال آب هستند و برای مسائل آن جداگانه برنامه ریزی می كنند كه نیاز است برنامه ریزی های كلان سازماندهی شده باشند و نیازمند مدیریت كلان آب در تمام زمینه ها هستیم و نیاز است همفكری های دوره ای وجود داشته باشد تا مدیریت آب رنگ علمی و اصولی به خود بگیرد.

در ادامه میزگرد «مهدی زاده» مدیرعامل شركت آب منطقه ای استان، اظهار كرد: پتانسیل منابع آب زیرزمینی در استان 620 میلیون مترمكعب است كه حدوداً 90 درصد از منابع آبی زیرزمینی بهره برداری می شود و متاسفانه این منابع وضعیت خوبی ندارد و به همین خاطر علاوه بر ممنوعه بودن دشت های مهران، دهلران و موسیان، سایر دشت های استان فاقد مجوز تخصیص آب زیرزمینی است.

وی مازاد برداشت را یكی دیگر از مشكلات منابع آب زیرزمینی دانست و گفت: مصوبه سال 1385 مجلس شورای اسلامی در خصوص عدم دریافت حق النظاره از چاه های كشاورزی ضربه جبران ناپذیری به منابع آب زیرزمینی در سطح كشور وارد كرد، چراكه با این مصوبه نظارت شركت های آب منطقه ای بر این منابع آبی استراتژیك كاهش یافته و عملاً///////// ترزش آب این كالای استراتژیك صفر قلمداد شد. دیگر نظارتی بر برداشت آب چاه های كشاورزان وجود ندارد و به هراندازه بدون درنظرگرفتن وضعیت منابع آب زیرزمینی برداشت می كنند.

مدیرعامل شركت آب منطقه ای ایلام ادامه داد: با هدف كنترل مازاد برداشت چاه های كشاورزی 550 دستگاه كنتور هوشمند آب و برق به شركت توزیع برق استان تحویل دادیم كه تاكنون كمتر از 300 مورد از آن ها نصب شده و تا زمانی كه این كنتورها برای همه چاه ها نصب نشوند، نمی توانیم آنها را وارد مدار كرده و كالیبره كنیم، زیرا با این كار فقط چند چاه كالیبره می شود، یعنی اینكه فقط چند چاه را محدود به برداشت كردیم و بقیه كه مجهز به كنتور هوشمند نیستند، برای برداشت آزاد گذاشتیم.

مهدی زاده ادامه داد: مازاد برداشت منابع آب زیرزمینی در سطح استان حدوداً 45 میلیون مترمكعب در سال است كه بیشتر آن در دشت های مهران و دهلران و هلیلان بوده كه امیدواریم با نصب كنتور های هوشمند و جریمه های بازدارنده بتوانیم این مقدار مازاد برداشت را كاهش دهیم. تا زمان نصب كنتورهای هوشمند شركت آب منطقه ای با استفاده از اندازه گیری های انجام شده توسط گروه های گشت و بازرسی، مازاد برداشت چاه های كشاورزی را محاسبه كرده و طبق قانون توزیع عادلانه آب نسبت به جریمه مازاد برداشت از پروانه و دریافت هزینه اقدام خواهد كرد.

در ادامه «كریمی» عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام گفت: انتظار می رود در طول چهار سال اثرات كارهای مبارزه ای بر روی سفره های زیرزمینی دیده شود، البته این طور نیست چون اعطای مجوز به چاه های غیرمجاز در سال های گذشته ضربه ای جبران ناپذیر بر پیكره آب های زیرزمینی در سطح كشور وارد كرده است.

وی ادامه داد: برخوردها با متخلفان آبی در حدی نیست كه عامل بازدارنده باشد، پلیس آب باید فعال تر و قوه قضاییه نسبت به اهمیت آب در كشور توجیه شود. نحوه برخورد متناسب با تخلف نیست. در این رابطه نیز مشكلات فرهنگی داریم و صداوسیما در فرهنگ سازی مسائل مختلف آب نقش بسزایی دارد كه انتظار می رود در این زمینه گام بردارد. اگر یك نفر از یك چاهی برداشت بی رویه می كند، مرتكب دزدی شده است، چرا باید بی تفاوت از كنار آن گذشت؟

كریمی تصریح كرد: روشی كه در سطح دنیا در مناطق خشك و نیمه خشك در حال اجراست، بحث سدهای زیرزمینی است كه هنوز ما به این سمت نرفته ‎ایم . استفاده از این نوع سدها مزایای بسیاری ازجمله جلوگیری از تبخیر آب دارد و می توان از طریق این سدها منابع آب پراكنده را جمع و آب های مناطق روستایی را تأمین و به نحوی آب های زیرسطحی را كنترل كرد.به عنوان مثال می توان با احداث سد زیرزمینی مشكلات تأمین آب كشاورزی و سراب منطقه «بولی» در «چوار» را تأمین كرد.

وی ضمن بیان اینكه در بحث آب شرب شبكه های آب رسانی پوسیده و ارقام مصرف سرانه تكان دهنده است كه دو برابر مصرف سرانه آب وارد شهر می شود و از طرف دیگر انشعاب های غیرمجاز نیز باید برخورد كافی صورت گیرد، به خیز آب در قسمتی از دشت های دشت عباس اشاره كرد و گفت: استفاده نكردن كشاورزان از آب های زیرزمینی این اراضی به خاطر در دسترس بودن آسان تر آب سطحی (آب رودخانه كرخه) سبب شده در خیلی از مناطق دشت خیز آب داشته باشیم، در این رابطه برای نجات اراضی باید فكر اساسی شود چون در صورت ادامه داشتن خیز آب در عمل باتلاقی و از دسترس كشاورزان خارج می شود.

كریمی تأكید كرد: باید نه تنها از اراضی كه خیزآب دارد، بلكه از تمام اراضی كه زیر شبكه انتقال آب از كرخه قرار دارند، علاوه بر استفاده از آب های سطحی از آب های زیرزمینی نیز برداشت شود تا تعادل تراز آب حفظ شود.

بازدار رییس سازمان جهاد كشاورزی استان در این زمینه گفت: بهترین روش این است كه با احداث چاه هایی در این مناطق آب را به مناطقی كه كمتر آب دارد، انتقال دهیم و آن مناطق را توسعه دهیم كه با این كار هم منطقه ای را توسعه داده و هم از خیز آب در دشت عباس جلوگیری خواهد شد.

مهدی زاده مدیرعامل آب منطقه ای هم تأكید كرد: با توجه به كانون های گردوغبار و بیابانی بودن اراضی اطراف منطقه، منابع طبیعی می تواند با جنگلكاری با گونه های سازگار از این آب ها خارج از محدوده شبكه آب رسانی استفاده كند.

استفاده از كانالت برای انتقال آب یعنی هزینه برای هدر رفت آب

مهندس محمد مسعود واسطی عضو هیئت علمی گروه عمران دانشگاه آزاد ایلام نیز در این میزگرد گفت: در 10 هزار هكتار از طرح شبكه آبیاری فرعی دشت عباس اولویت های 1 ، 2 و 3 با كارفرمایی موسسه نصر كشور به جای استفاده از سیستم های تحت فشار از كانالت روكار كه تبخیر زیادی دارد، استفاده شده كه پیشنهاد می شود در این طراحی بازنگری صورت گیرد، چون مطمئنم در چند سال آینده به این فكر می افتند كه سیستم های تحت فشار بهتر است.

وی تأكید كرد: در سیستم های ثقلی تلفات آب بسیار بالاست و با توجه به اینكه از بودجه ملی برای این طرح هزینه می شود، بنابراین نیاز است كه بازنگری صورت گیرد و از سیستم های تحت فشار استفاده شود.

بازدار رییس سازمان جهاد كشاورزی ایلام در پاسخ به این موضوع اظهار كرد: با موسسه جهاد نصر مكاتبه می كنیم و در جلسات نیز این موضوع را پیگیری خواهیم كرد تا به سیستم های تحت فشار تبدیل شوند و از كانال استفاده نشود.

واسطی گفت: اگر حجم آب مصرفی كشاورزی 90 درصد نیست، پس چقدر است؟ وقتی كه میزان مصرفی آب در شرب، صنعت و معدن مشخص است، بنابراین بارز است كه میزان مصرف در كشاورزی بالاست صرفه جویی در كشاورزی بسیار چشمگیرتر از صرفه جویی در دیگر زمینه هاست، بنابراین نیاز است در بخش كشاورزی صرفه جویی شود و باید فكری به حال فاضلاب و مسیل های كه به «گدار خوش» می ریزد كرد و از مسیل های شهری كه به این رودخانه می ریزند، نباید غفلت كرد.



در صادرات آب مجازی پیشتازیم

حمیدرضا لطفی زاده عضو هیئت علمی گروه عمران (آب) دانشگاه آزاد واحد ایلام گفت: سرانه مصرف آب در كشور 1900 مترمكعب به ازای هر نفر در سال است، درحالی كه این رقم در استان ایلام با احتساب كل آب رودخانه سیمره یا بخشی از آن عددی مابین 5000 تا 7000 مترمكعب در سال بوده كه نشان دهنده پتانسیل بالای توسعه در بخش صنعت و كشاورزی در استان است كه باید از این پتانسیل استفاده كرد.

وی با تأكید بر اینكه طرح های آبخیزداری در حوضه های آبریز باید به داخل اراضی و مراتع منتقل شده تا از فرسایش خاك در مبدأ جلوگیری و حفاظت انجام شود، تصریح كرد: زیرا پس از فرسایش خاك و كنترل آن در مسیل ها دیگر احیاء اراضی و مراتع وجود ندارد و سدها نیز در معرض خطر رسوب گذاری قرار می گیرند، به طوری كه با وجود اقداماتی كه تاكنون در سد ایلام صورت گرفته، ولی در طول 10 سال گذشته حدود 10 میلیون مترمكعب رسوب وارد مخزن سد شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد ایلام گفت: صادرات میوه های با مصرف آب بالا مانند هندوانه درواقع صادرات آب مجازی است و با این كار ذخایر استراتژیك آب استان را در قالب صادرات صیفی جات با كمترین صرفه اقتصادی صادر می كنیم.

لطفی زاده با بیان اینكه آب بدون در آمد پاشنه آشیل شركت های آبفای شهری است كه اقداماتی در زمینه اصلاح در حال انجام است كه باید شتاب بیشتری به خود بگیرد، تصریح كرد: 600 هزار هكتار از اراضی استان تنها 3.5 درصد اراضی استان تحت فشار است. پیشنهاد یك ردیف بودجه ای جهت بهره برداری از تأسیسات آبی استان معضل فعلی بهره برداری از سرمایه گذاری های انجام شده است.

وی تأكید كرد: در فاز اول باید اراضی منطقه را نجات داد تا در خطر نابودی و شور شدن قرار نگیرند و در مرحله بعد به این فكر باشیم كه از این آب ها چه استفاده ای در زمینه های صنعت، كشاورزی و منابع طبیعی انجام گیرد.

در این جلسه در پاسخ به پیشنهاد خبرنگار ایسنا برای تشكیل كمیته آب استان به منظور هماهنگی بیشتر مدیران و كارشناسان آب استان برای بررسی مشكلات این بخش، «مهدی زاده» مدیركل آب منطقه ای ایلام از تحویل دادن طرح كمیته به استانداری خبر داد و «بازدار» مدیركل جهادكشاورزی اظهار كرد: پیشنهاد كمیته راهبردی كشاورزی و منابع طبیعی و آب را به استانداری داده است.

تهیه و تنظیم از: عبدالرضا محمدی، خبرنگار ایسنا، منطقه ایلام



انتهای پیام