سفره های مردم خالی است|مسئولان بین مردم زندگس نمی كنند
با این وضعیت پیش آمده، گرانی ها و حقوق كم، می دانم سفره مردم خالی است و باید دولت فكری به حال خانواده های ضعیف كند.» یارانه یك ماه، پول یك كیلو میوه علی رضا خوش اقبال یك روز در میان برای آوردن میوه به میدان می رود. می گوید: «الان حتی افراد ثروتمند، به صورت كیلویی میوه می خرند. یارانه یك ماه، پول دو كیلو میوه نمی شود.
یشتر مردم از مغازه های كوچك خرید می كنند
بر پایه بررسی ما، قیمتها در مغازه های كوچك و د ورافتاده سطح شهر مناسبتر است. شاید آنها میوه های درجه یك نداشته باشند؛ اما قیمت میوه های درجه دو و سه آنها به نسبت مغازه های مركز شهر كمتر است.
رضا هاشمی می گوید: «من اكثر خریدهایم را از تره باری های كوچك انجام می دهم؛ همین مغازه هایی كه چند تا صندوق میوه درجه دو و سه در مغازه خود گذاشته اند. اینها مغازه شان زرق و برقی ندارد؛ اما انصافشان بیشتر است.»
مشتری دیگری در خیابان امام حسین، تقریباً از همه میوه ها، حدود یك كیلویی برداشته و می گوید: «قیمت میوه ها روز به روز بیشتر می شود؛ اما من معتقدم اگر از میوه ام بزنم، به سلامتی ام ضربه زده ام. به خاطر همین، همیشه به اینجا می آیم. هم قیمتها نسبت به منطقه ما مناسبتر است و هم همه چیز دارند و بسته به پول هفته ام، میوه درجه یك، دو و یا سه را برای یك هفته می خرم.»
وی ادامه می دهد: «به جرئت می گویم در نی ریز نظارت نیست؛ اگر هم باشد چون شهر كوچك است، همه همدیگر را می شناسند. تا وقتی بازرس می آید و اینجا است، قیمتها طبق تابلو است و میوه ها درجه بندی دارد؛ اما بازرس كه نباشد، قیمت همه میوه ها یكی می شود.»

بار روی زمین نمی ماند
سجاد پارسایی عمده فروشی دارد و معتقد است خریدشان نسبت به گذشته فرقی نكرده؛ آنها هر روز بار می آورند و چون دیگر مغازه ها به صورت عمده از آنها خرید می كنند، بار آنها روی زمین نمی ماند. در عین حال از نظر خرید مردم می گوید: «الان در بدترین فصل برای خرید میوه هستیم؛ چون میوه های تابستانه در حال جمع شدن و میوه های پاییزه نوبرانه هستند؛ قیمتها به شدت بالا رفته و مسلم است كه خرید مردم كمتر می شود.»

میزان خرید میوه مردم به شدت كم شده است
احمد كرمی نژاد در كنار یك میوه فروشی در بولوار شهید زردشت ایستاده است. او می گوید: «من 30 سال قصابی كردم.از آن جایی كه اوضاع اقتصادی همه خراب شد، نتوانستم ادامه بدهم. مغازه را به مرغ فروشی تغییر دادم. باز هم برای تأمین مخارج زندگی كم می آورم. میوه از سبد خرید ما حذف شده و خیلی كم پیش می آید كه بتوانیم میوه خوب بخریم. مثلاً من این هفته فقط سیب زمینی، پیاز و گوجه توانستم بخرم.»
آقای جعفرزاده كنار یك میوه فروشی در بولوار شهید سلیمانی ایستاده است. می گوید: «من قبلاً بدون این كه میوه را قیمت كنم، از هر كدام سبدی می خریدم. پیاز یا هویج را همیشه به صورت توری بزرگ می خریدم؛ اما الان اول قیمت را می پرسم و بسته به قیمت، خرید می كنم.»
او كه خود كشاورز است، ادامه می دهد: «من از دل كشاورزان خبر دارم؛ طرف یكسال كاركرده، كارگر گرفته، هزینه زیادی بابت آب، سم و كود داده، اما دلال با قیمت پایین از كشاورز می خرد و در میدان با قیمت بالا می فروشد. كشاورز بدهی دارد و محصولش خراب می شود. مجبور است آن را زود بفروشد و به این قیمت راضی می شود. این مشكلِ منِ فروشنده یا خریدار و مغازه دار نیست؛ مشكل از مسئولانی است كه بر هیچ كاری نظارت ندارند. چرا كشاورز باید به دلیل بدهكاری زیاد محصولش را ارزان بفروشد؟ چرا مردم كشور ما باید به سختی میوه مورد نیاز خود را بخرند؟»
منصور بذرپاش می گوید: «من میوه ام را می خرم؛ اما كم و به تعداد اعضای خانواده برمی دارم. باید این فرهنگ در جامعه جا بیفتد كه وقتی مشتری می آید و از هر میوه چندتا دانه برمی دارد، به او نگاه چپ نیندازیم. الان، كار و درآمد كم شده؛ اما همه چیز گران. باید امروز را بگذرانیم تا ببینیم فردا چه پیش می آید.»

خرید میوه با چه قیمتی؟
مردی كه خودش را معرفی نمی كند، می گوید: «مسئولان بین ما زندگی نمی كنند كه از درد ما بدانند. برای آنها چه فرقی می كند موز كیلویی 100 هزارتومان باشد یا 20 هزارتومان؟ طرف مستأجر است، سه بچه مدرسه ای دارد. درس بچه واجبتر است یا میوه؟ مسلماً این خانواده از میوه فرزند خود می زند. من خودم كارمند هستم و دستم به دهانم می رسد؛ با این وجود، از خیلی نیازهایم زده ام. برای مثال من نمی توانم به فرزندم آب هویج بدهم. بچه ای كه صبح تا ظهر با گوشی درس می خواند و عصر تا شب با این گوشی بازی می كند یا تلویزیون و برنامه می بیند، برای سلامتی چشمش نیاز است آب هویج بخورد. اما با چه قیمتی؟ »
علی اكبر بردی كه در بولوار شهید سلیمانی مغازه میوه و تره بار فروشی دارد، می گوید: «مشتری دارم كه آخر شبها می آید و از بین میوه های دورریز برای خودش میوه جمع می كند. من می بینم قدرت خرید مردم پایین آمده، به خاطر همین میوه های گران و نوبرانه نمی آورم. چون می دانم در این محله كسی دنبال میوه های نوبرانه و گران نیست؛ كسی هم كه خریدار باشد، در سطح شهر هرجایی می تواند برود و خرید كند.»

سطح خرید فروشنده و خریدار پایین آمده است
از مغازه داران بالاشهر است كه تمایلی به معرفی خود ندارد.می گوید: «بازار خراب است. ما مشتری داشتیم كه می آمد و صندوق عقب ماشین را از میوه پر می كرد؛ اما الان از هر میوه به اندازه تعداد اعضای خانواده برمی دارد. »
در این بین، بعضی از مردم می گویند برخی فروشنده ها ترازوی دیجیتال را دستكاری می كنند و یا قیمت واحد میوه را به سرعت و دور از چشم مشتری بالاتر می زنند. وقتی از او صحت این را می پرسم، می گوید: «كاملاً اشتباه و غیرمنطقی است و اصلاً چنین كاری را نمی شود انجام داد.»
میوه فروشی واقع در خیابان امام خمینی شلوغ است. خانمی قصد جداكردن موز از خوشه را دارد كه صدای فروشنده بلند می شود كه: «برای خرید دو دانه موز تا الان به چند خوشه دست زدی؟»
خودم را كه معرفی می كنم، تمایلی به صحبت ندارد. اعصابش خرد است و می گوید: «ما میوه را خدا تومان از میدان می خریم و اینجا مرتب می چینیم. دو سه مشتری به آنها دست بزنند، زود پوسیده می شود و دیگر كسی نمی خرد.»

سالی یك بار میوه نمی خرند
محمد بیگی می گوید: «من نمی دانم دولت چه فكری می كند و مردم به چه زنده هستند. نه می شود گوشت خرید، نه لبنیات و نه میوه. من خودم یك فرزند دارم و زندگی ام سخت نیست. خیلی از مردم سالی یك بار انبه، موز و ... نمی خرند؛ یعنی وسعشان نمی رسد. وگرنه كدام پدر است كه نخواهد شادی و سلامتی فرزندش را ببیند. من كارگر داشتم كه یك ماه برایم كار كرده، پول كاركرد ماهش یا پول قسط شده یا كرایه خانه. قسم می خورد هنوز امسال نتوانسته هندوانه بخرد.»
حجت نمایانی یكی دیگر از فروشندگانی است كه هفته ای سه بار به میدان میوه و تره بار شیراز می رود. می گوید: «هم سطح خرید مردم پایین آمده و هم خرید خود ما. الان به این مغازه نگاه كن؛ ما 100 میلیون میوه اینجا خوابانده ایم و اصلاً به چشم نمی آید. چون به صورت عمده می فروشیم، برایمان زیاد سخت نیست. اما وضعیت مغازه هایی كه جزئی می فروشند، خیلی بد است. چون میوه زود خراب می شود، نمی توانند برای چند روز بار بیاورند و كرایه بار و رفتن به میدان هم وقت گیر و هزینه بر است. ما مشتری داریم كه خریدش فقط گوجه، سیب زمینی و پیاز است؛ اما بعضی ها نه، اصلاً برایشان فرقی نكرده و بدون این كه قیمت بگیرند، پلاستیك را پر از میوه می كنند و كارت می كشند.»

سفره های مردم خالی است
جمیله اورنگ تنها زندگی می كند و علاقه ای به میوه ندارد. می گوید: «من خودم خیلی كم میوه مصرف می كنم و قیمتها اصلاً در دستم نیست. فقط از طریق اخبار و برنامه های تلویزیون متوجه گرانی می شوم...

اما با این وضعیت پیش آمده، گرانی ها و حقوق كم، می دانم سفره مردم خالی است و باید دولت فكری به حال خانواده های ضعیف كند.» یارانه یك ماه، پول یك كیلو میوه علی رضا خوش اقبال یك روز در میان برای آوردن میوه به میدان می رود. می گوید: «الان حتی افراد ثروتمند، به صورت كیلویی میوه می خرند. یارانه یك ماه، پول دو كیلو میوه نمی شود.

80 درصد مشتریانی كه می آیند و قیمت می گیرند، از بین ده قلم جنس شاید سه مورد را خرید كنند. مردم از لحاظ مالی فلج شده اند. من خودم به عنوان یك فروشنده قدرت خریدم پایین آمده است. قبلاً شیراز در میدان تره بار كار می كردم. خیلی لاكچری زندگی می كردم و می توانستم به بهترین رستوران بروم و ... ولی الان نه! سطح درآمد برای همه پایین آمده است.»

با توجه به گفته های خریداران و فروشنده ها و مشاهده وضعیت میوه فروشی ها با یك حساب سرانگشتی می توان گفت خرید بیشتر مردم كم شده است و خریدار، فروشنده و كشاورز همه ناراضی اند. اكثر میوه ها درجه دو و سه هستند و فروشندگان هم دلیل آن را استقبال كمتر خریداران از میوه های درجه یك می دانند.

در خبری كه اخیراً در خبرگزاری فارس درج شده، سید ضیاءالدین مظهری، متخصص تغذیه در گفتگو با خبرنگار سلامت گفته است كه هر فرد ایرانی روزانه باید بین 2 تا 5 واحد میوه مصرف كند،كه هر واحد میوه حدود 100 گرم و هر 100 گرم نیز 60 كالری ایجاد می كند. پس با این حساب، یك خانواده 4 نفره باید حداقل هر روز 800 گرم تا 2 كیلوگرم میوه بخورند.

سرانه میوه یك روزه خانواده چهارنفره حال اگر ما 5 میوه را سیب، پرتقال، موز، انگور و خیارسبز در نظر بگیریم، و با توجه به این قیمتها (هر كیلوگرم): سیب: بین 8 تا 10 هزارتومان انگور: 16 تا 18 هزارتومان لیموشیرین: 15 تا18 هزارتومان موز: 29 تا 31 هزار تومان خیارسبز: 10 تا 11 هزار تومان با یك حساب سرانگشتی، حدود 10 هزار تومان هزینه میوه یك روز هر فرد و نزدیك به 40 هزار تومان برای یك خانواده 4 نفره است. اگر فردی قصد خرید چند قلم از میوه های فصل و نوبرانه را داشته باشد، باید بین 20 تا 40 هزار تومان هزینه كند.

مشت نمونه خروار است خسرو ضیغمی از باغداران پرسابقه شهرستان است. می گوید: «امسال به دلیل سرمازدگی، همه محصولاتمان خراب شد. اما سالهای قبل، محصولات با كیفیت و مرغوبی داشتیم كه به بازار عرضه می كردیم. بهترین محصول «به» را در شهرستان و حومه داشتیم كه با قیمت 5000 تومان به میدان فروختیم. اما خدا شاهد است، همین هم دست من را نگرفت. چون خرج و مخارج دیگری مثل سبد، كارتن، كارگر برای بسته بندی و ... هم به آن اضافه شده بود.

ولی آنها همین محصول را یكی دوهفته بعد به قیمت 11 تا 12 هزارتومان به مردم می فروختند كه منصفانه بود این محصول با قیمت 7500 تومان در بازار عرضه و به دست مشتری برسد. امسال نیز همین آش و همین كاسه است؛ همان طور كه گفته اند، مشت نمونه خروار است.» تولیدكنندگان نیاز به حمایت دارند افسانه بگی از تولیدكنندگان قارچ در شهرستان است كه دل پری از مسئولان جهاد كشاورزی دارد و می گوید: «تولیدكنندگان نیاز به حمایت دارند. متأسفانه جهاد كشاورزی شهرستان نه بر كار ما نظارتی دارد و نه در حل مشكلات، ما را حمایت می كند. حتی قرار شد به مشاغلی كه در دوران كرونا زیان دیدند وام تعلق گیرد كه متأسفانه جواب درستی دریافت نكردیم.»

ادامه می دهد: «ما در نی ریز فروش مستقیم داریم و معمولاً قیمت بسته به نوع قارچ تغییر می كند. مثلاً امروز17 مهرماه ما هر كیلو قارچ را بین 37 تا 43 هزارتومان به مغازه دار می دهیم و آنها نیز 7 تا 10هزارتومان روی آن می كشند و به مشتری می فروشند. به نظرم فروششان منصفانه است. چون قارچ خیلی زود خراب می شود و مغازه دار بعد از 24 تا 48 ساعت اگر آن را نفروخت، خراب می شود و قابل خوردن نیست.»

دلالان و تجّار بیشترین سود را از این بازار می برند منصور هوشمند نزدیك به 25 سال است كه در زمینه كشت و برداشت زیتون كار می كند، می گوید: «من زیتونهای خام را كیلویی 20 هزارتومان به میدانهای فسا و شمال می فروشم؛ ولی الان در بازار قیمت 30 تا 50 هزار تومان است. نمی توانیم بگوییم كه باید با چند درصد سود بفروشند، چون به انصاف فروشنده بستگی دارد. زیتونها به خوب و بد تقسیم می شوند و سپس طبق كیفیت، با قیمتهای متغیری به فروش می رسند كه این وسط بیشترین سود را دلالان می برند كه زیتون را فرآوری و با قیمتهای بالا در شمال كشور می فروشند.»

بیشترین زحمت برای كشاورز است از دید عباس بهادر برای تولید یك محصول، بیشترین زحمت و كمترین سود برای كشاورز است. وی از آن دسته تولیدكنندگان انار و پسته است كه سالیانه تولید خوبی دارد. می گوید: «ما امسال پسته را به صورت كال و عمده كیلویی 90-50 هزارتومان و پسته خشك شده را با قیمت 190-150 هزار تومان فروختیم كه مشتری باید در بازار برای خرید همین پسته كال كیلویی 120-100 هزار تومان هزینه كند. البته آن مغازه دار و دلالی كه پسته را با خوشه از ما می خرد، برای فروش، پسته ها را دانه دانه كرده و با قیمت بالاتر می فروشد. ولی پسته خشك شده هنوز قیمت گذاری نشده است؛ اما منصفانه آن است كه بیشتر از ده درصد روی قیمت آن نكشند.»

ادامه می دهد: «انار امسال هنوز قیمت گذاری نشده است. اما همان انار را ما به صورت عمده می فروشیم و مغازه دار بعد از چیدن و بسته بندی، با قیمت تقریباً سه برابر می فروشد كه به نظرم منصفانه باشد؛ چون هزینه های جانبی مثل حمل بار، سردخانه و كرایه بار دارد. از طرفی انار هم زود خراب می شود.انار درجه دو را با قیمتی كه از ما می خرند، می فروشند؛ اما از انارهای درجه یك سود خوبی می برند.»

كشاورز نه تنها سود نمی كند، بلكه ضرر هم می كند درویش آتشی معتقد است كشاورز نه تنها سودی نمی برد، بلكه ضرر هم می كند؛ مخصوصاً در زمینه انجیر كه امسال هم محصول كم بود و هم از لحاظ كیفیت سیر نزولی داشت. می گوید: «ما انجیر را هر كیلو 70 هزارتومان فروختیم و چك سه ماهه دریافت كردیم كه شك دارم به موقع پرداخت شود. اما در بازار به دلیل این كه درجه یك و دو می كنند، قیمت خیلی بیشتر از چیزی است كه از ما می خرند كه آن هم به انصاف خود دلال و تاجر بستگی دارد. معمولاً انجیر اگر بسته بندی و فراوری شود، سود خوبی به تاجر و دلال می رساند.»

كشاورزان و باغداران نیز از وضعیت فروش محصول خود ناراضی هستند و معتقدند سود محصولشان به جیب دلالان و تجار می رود. كشاورزی كه یك سال باید از درختان مراقبت كند، هزینه های سرسام آور كارگر، سم و آب را به دوش بكشد تا یك محصول خوب تولید شود؛ اما دلال و مغازه دار می آید به صورت عمده و با قیمت كم از كشاورز می خرد و بعد از چند وقت آن را با قیمتی چند برابر به مشتری می فروشد.

این درحالی است كه تجار و دلالان نیز علاوه بر هزینه خرید، هزینه های جانبی مانند حمل بار، كرایه، سردخانه و كارگر دارند و این عوامل در كنار هم، باعث گرانی قیمت میوه شده است. به راستی، مسئول این گرانی ها كیست؟

بعد از شنیدن صدای مردم، سری به اتاق اصناف زدیم كه مدیر بازرسی و نظارت بر اصناف در زمینه بازرسی و نظارت بر میادین و میوه فروشی ها می گوید: «بازرسان واحد بازرسی به دو شیوه رسته ای (مغازه هایی از یك صنف) و راسته ای (مغازه هایی كه در یك راستا هستند)، بازدید و نظارت را انجام می دهند. با توجه به گزارشات متعدد مردمی و شرایط خاص میوه و تره بار كه جزو اقلام مورد نیاز است، به طور معمول هر روز در نی ریز بازرسی صورت می گیرد. از طرفی با توجه به این كه میدان میوه و تره بار مركزی شیراز از میادین مهم جنوب كشور به حساب می آید، عمده اقلام مركبات و صیفی جات در سطح شهرستان نی ریز هم از این مكان تهیه و خریداری می شود، كه با هماهنگی و دستور مدیریت واحد بازرسی و نظارت استان، اتحادیه صنف بارفروشان میوه و تره بار و بازرسان مستقر در میدان مركزی شیراز، نرخ عرف روزانه اجناس عرضه شده در سطح میدان را به صورت حداقل و حداكثری تهیه و از طریق سایت اختصاصی بازرسی اعلام می كنند.

به دلیل صادر نكردن فاكتور فروش بعضی غرفه داران میدان و یا ارائه ندادن فاكتور خرید توسط مغازه دار به بازرسان، معیار رسیدگی و بررسی تخلف همین نرخنامه موصوف می باشد.» مهدی ذوالقدر در مورد قیمت گذاری میوه های درجه یك و دو اضافه می كند: «ضمن این كه براساس جدول درصد ضرایب سود و هزینه های خرده فروشان كالا مصوبه كمیسیون محترم هیئت عالی نظارت، سود صنف میوه و تره بار را از 15 تا 30 درصد تعیین شده است. لذا به تناسب، به اقلام درجه 3 كمترین سود یعنی 15 و درجه یك بیشترین سود تعیینی یعنی 30 درصد تعلق می گیرد. »

وی در مورد قیمت گذاری میوه هایی نیز كه فروشندگان از گلخانه دارن و باغداران می خرند، می گوید: «با توجه به تكلیف قانون از تولیدكننده محصول تا مصرف كننده نهایی دو مجموعه عمده و خرده فروش تعریف شده است، كه طبق مصوبه كمیسیون هیئت عالی نظارت، درصد سود و هزینه های تعیینی عمده فروش 5 درصد بوده و همان طور كه گفته شد، سود خرده فروش هم به تناسب كیفیت 15 تا 30 درصد می باشد. لذا در صورتی كه خرده فروش، واسطه را حذف و مستقیماً از گلخانه یا باغدار اجناس خود را تهیه كند، سود 5 درصد عمده فروش در سبد خرید مشتریان لحاظ نمی شود. به همین دلیل مشاهده می كنیم كه بعضی واحد های صنفی یك جنس را به همان كیفیت و نوع به قیمت كمتری از بقیه مغازه ها در سطح شهر عرضه می كنند.»

وی ادامه می دهد: «زمان بازدید از مغازه داران در صورت ارائه فاكتور خرید معتبر، به اقلام درجه یك در صورت دستچین كردن توسط مشتریان 30 درصد اضافه می شود. در صورت عدم رعایت این درصد سود، واحد صنفی به استناد ماده قانونی به عنوان متخلف گران فروش شناخته شده كه ضمن رسیدگی، پرونده گزارش تخلف پس از تكمیل جهت صدور رأی به اداره تعزیرات حكومتی ارجاع می گردد. »

مدیر بازرسی و نظارت بر اصناف شهرستان با اشاره به این كه شكایات مردمی از واحدهای صنفی تحت پوشش این اتحادیه در كوتاهترین زمان ممكن رسیدگی می شود، اعلام می كند: «نظارت بر عملكرد این واحدها توسط همكاران ما و بازرسان صنف صورت می گیرد و شكایاتی كه به واحد بازرسی به صورت كتبی و حضوری ارائه می شود، مورد رسیدگی و در صورت احراز تخلف تشكیل پرونده می شود. شماره تلفن های گویای 53835800 و 53835700 و تلفن همراه 09173325800 برای ارسال پیامك به طور شبانه روزی، پاسخگوی شكایت مردمی است. »